شواهد میدانی و تحرکات اخیر در سوریه حاکی از آن است که سناریوی «داعشِ بازطراحی‌شده» بار دیگر در حال اجراست. حضور و نقش‌آفرینی احمد الشرع (معروف به جولانی) در قالب آنچه در ظاهر «ارتش جدید سوریه» نامیده می‌شود،

شواهد میدانی و تحرکات اخیر در سوریه حاکی از آن است که سناریوی «داعشِ بازطراحی‌شده» بار دیگر در حال اجراست. حضور و نقش‌آفرینی احمد الشرع (معروف به جولانی) در قالب آنچه در ظاهر «ارتش جدید سوریه» نامیده می‌شود، اما در باطن امتداد همان پروژه داعش است، نه‌تنها اطمینان‌بخش نیست، بلکه زنگ خطری جدی و نگران‌کننده را به صدا درآورده است. آزادسازی هدفمند زندانیان وابسته به داعش به دستور مستقیم احمد الشرع، به‌روشنی نشان می‌دهد که پروژه احیای سازمان‌یافته این جریان افراطی بار دیگر در دستور کار قرار گرفته است.

تغییر نام‌ها، پرچم‌ها و یونیفرم‌ها هرگز به معنای تغییر ماهیت نیست. داعشِ امروز، با هدایت و مدیریت چهره‌هایی چون احمد الشرع، می‌کوشد با ظاهری «قابل‌قبول‌تر» و با تاکتیک‌هایی نرم‌تر، همان ایدئولوژی مرگ‌محور و ویرانگر گذشته را بازتولید کند. این نسخه جدید، اگرچه در روایت‌های رسانه‌ای و آرایش میدانی متفاوت جلوه داده می‌شود، اما در عمل خطرناک‌تر است؛ چرا که تلاش دارد بدون برانگیختن حساسیت فوری افکار عمومی، دامنه ناامنی، خشونت و هرج‌ومرج را به مناطق گسترده‌تری گسترش دهد.

این جریان، همانند گذشته، چیزی جز ابزاری موقت در دست قدرت‌های پنهان منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای نیست؛ ابزاری برای بی‌ثبات‌سازی، مهندسی بحران و پیشبرد اهدافی که هیچ نسبتی با منافع ملت‌ها و مردم منطقه ندارند. در این میان، تنها بازندگان واقعی این سناریوی تکراری، مردم بی‌دفاع‌اند؛ مردمی که بار دیگر قربانی بازی‌های امنیتی، تسویه‌حساب‌های سیاسی و جاه‌طلبی‌های ایدئولوژیک می‌شوند.

اگر این روند مهار نشود و حقیقتِ پشت این چهره‌سازی‌ها افشا نگردد، منطقه با فاجعه‌ای تکراری اما عمیق‌تر روبه‌رو خواهد شد؛ فاجعه‌ای با نامی تازه، اما با همان منطق خون، ویرانی و نابودی. آنچه امروز در سوریه جریان دارد، نه یک خطای محاسباتی، بلکه تکرار آگاهانه پروژه‌ای شکست‌خورده و در عین حال پرهزینه است. بازی با تروریسم، هر بار با نامی تازه و چهره‌ای بزک‌شده، سرانجامی جز انفجار خشونت و بی‌ثباتی فراگیر ندارد.

تجربه داعش به‌روشنی نشان داد که آتش افراط‌گرایی هرگز در مرزها محصور نمی‌ماند و دیر یا زود دامان طراحان و حامیانش را نیز خواهد گرفت. سکوت در برابر این بازتولید خطرناک، به معنای همدستی غیرمستقیم در جنایتی است که قربانیان اصلی آن نه بازیگران قدرت، بلکه مردم بی‌پناه منطقه‌اند.

Bahsir Amirkhani